اخبار

تاریخ انتشار 1396/06/04

ع. پاشایی و دوستی با شاملو

نود و نهمین نشست کتاب‌ فروشی آینده به دیدار و گفت و گو با ع. پاشایی، مترجم و ویراستار گذشت

دیدار و گفتگو با ع. پاشایی در نود و نهمین نشست کتابفروشی آینده با همراهی مجله بخارا، پنج‌شنبه دوم شهریورماه در کانون زبان فارسی بنیاد موقوفات زنده‌یاد محمود افشار‌یزدی برگزار شد.

مستندی از آداب و رسوم ایران جنبه سیاسی داشت!

ع.پاشایی درباره آشنایی با شاملو گفت: «خواننده شعر بودم و از روی نوشته‌های صادق هدایت، نیماخوان شده بودیم. البته معیارهای من برای شناخت در موسیقی و ادبیات هم صادق هدایت بود. لغت «آرت» را از صادق هدایت شنیده بودم. از طریق او نیما را شناختیم و آن زمان مانلی و افسانه چاپ شد و بعد مقدمه شاملو را بر کتاب نیما دیدم و تا سال 36 که هوای تازه منتشر شد و شاملو‌خوان شدم. سال 48 هم با هم رفیق شدیم. وی قرار بود فیلم مستندی از آداب و رسوم مناطق ایران بسازد که البته بیشتر این کار سفارشی جنبه سیاسی داشت و رژیم آن دوران می‌خواست که تنها دست شاملو را بند کند اما وقتی شاملو از قصد آن‌ها باخبر شد کار را نیمه رها کرد.»

او در ادامه گفت: «آن موقع در خوشه می‌نوشتم و خوشه هم تعطیل شده بود. شاملو قبل انصراف از ساخت فیلم به مازندران آمده بود و نامه‌هایی که قبلا به او می‌نوشتم، باعث شد به دنبالم بیاید و مرا پیدا کند و با هم رفیق شدیم. به نظرم تنها آدمی است که زبان فارسی بلد بود. زبان فارسی را چه در سطح کلمه، کاربرد و جمله درک می‌کرد. از طرفی درک زبان با دانش زبان متفاوت است. فهم شما را به درک عملی یک چیز می‌رساند. شما باید در یک دانشی غرق شوید. شاملو این‌گونه بود. البته که سخنان او در مورد ادبیات کلاسیک معنا و مفهوم دیگری از برداشت‌های دیگران است و روی سخنش با خود اشعار و شاعران کلاسیک نبود.»

او افزود: «شاملو آدم خودآموخته‌ای بود و خواندن می‌دانست. ما از دوران ابتدایی تا دانشگاه نسبت به استانداردهای آموزشی دنیا با خواندن مواجه نشده‌ایم و دایره واژگان دانشجویان ما گسترده نیست. در این میان اگر کسی می‌داند، خودآموزی کرده است. نقد در ایران هست اما پایه نقد وجود ندارد و این پایه خواندن است. دریدا خوانده تا به جای رسیده است. خوانده و متوجه شده که این شعر و رمان دارای این ویژگی‌ها هست و بعد آن ویژگی را بیرون کشیده و تبدیل به تئوری کرده است. علمی که در گذشته‌های دور در ایران هم بوده است، مثل معانی بیان‌های آن دوران. دقیق و کوتاه در کلمات صحبت نشده است. من روی این بخش‌ها کار می‌کنم. لغت خوانش را هم به همین امر ساختم.»

پاشایی درباره همراهی شاملو در رابطه با هایکو ژاپنی گفت: «قبل از انقلاب و سفر به ژاپن، هایکو را مطرح کردم. کلمه هایکو در فارسی وجود داشت و چند هایکو را هم سهراب سپهری ترجمه کرده بود اما وقتی با شاملو مطالبی در رابطه با هایکو  می‌خواندیم، تفکرات و ذن و ... را هم مطرح کردیم و تحلیل کردیم و در کنارش مباحث «ذن» را هم نوشتیم.»

او در رابطه با انتشار دانشنامه بودایی که تدوین کرده، گفت: «دانشنامه بودا مشتری ندارد! اما به زودی به صورت آپ در می‌آید. من طرفدار مسائل به‌روز هستم. (می‌خندد!) اثری که روی آن کار می‌کنم «دانشنامه هنر ژاپنی» است.»